Қалъагӣ

Қавлъагӣ ба гурӯҳи металлҳои профилӣ тааллуқ дошта, дар Тоҷикистони Марказӣ ва Помири Ҷанубӣ мавҷуд аст. Яке аз муҳимтарин конҳои ин ашёи хом “Мушкистон” дар наздикии кони мавҷудаи маъдани тиллои водии Зарафшон аллакай кашф шудааст. Минерализатсияи сульфид барои ин кон хос буда,  алоқамандии зичи макони омехташавӣ бо хоросанг ба назар намерасад. Дарозии сохторҳои минерализатсияшуда, миёни  80 то 500 метр-ро ташкил дода, иқтидори онҳо аз 0,5 то 17 метр-ро дар бар мегирад. Таркиби қалъагӣ дар маъдан аз даҳяк то якчанд фоизро ташкил мекунад. Сохтори маъдан шакли рагҳоро дорад. Барои ин кон аллакай технологияи коркарди маъдан таҳия шудааст. Асосноккунии техникӣ-иқтисодӣ аллакай соли 1990 анҷом дода шуд. Сифат ва миқдори кон, ҷойгиршавии ҷуғрофӣ ва аз ҷиҳати самаронокии иқтисодӣ мусоид, инчунин натиҷаҳои мусбии асосноккунии техникиву иқтисодӣ ҷолиб будани объекти мазкурро барои ташкили истихроҷи маъдан тасдиқ менамоянд.

Қалъагӣ дар даҳсолаи охир яке аз ин металлҳои навталаб дар иқтисоди ҷаҳонӣ гардид. Технологияҳои пешқадами инноватсионӣ, ки дар истеҳсолоти оммавии саноатӣ ҷорӣ карда мешаванд, бозори ҷаҳонии қалъагиро ба таври ҷиддӣ дигаргун сохта, талаботро ба он эҳё ва афзоиши бемайлони нархҳоро ба вуҷуд оварданд. Таваҷҷӯҳ ба ин металл ҳар сол дар пасманзари тавсеаи истифодаи он дар истеҳсоли маҳсулоти муосири электронӣ ва электротехникӣ меафзояд.