Тоҷикистон дар солҳои 1945-1958 — Донишхона

Тоҷикистон дар солҳои 1945-1958

Халқи шӯравӣ дар ҷанг алаба карда буд ва акнун мехост, ки шаҳди (ширинии) ин алабаашро чашад. Барои ин лозим  буд, ки ҳаёти иқтисодӣ, сиёсӣ, фарҳангӣ ва умуман зиндагии ҷомеа  ба давраи осоишта гузаро-нида шавад. Барои ин гузариш чандин масъалаҳои  ҳалталаб ва дои  рӯзро, ки бештар манбаҳои  психологӣ ва иқтисодӣ доштанд, паси сар карда шавад. Ҳукумати ҷумҳурӣ ва ташкилотҳои ба нақшагирӣ лоиҳаи нақшаи панҷсолаи азнавбарқарор-куниро кор карда баромада ба муҳокимаи Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон пешниҳод намуданд ва онро Шӯрои Олӣ 8-уми августи соли 1946 муҳокима ва тасдиқ намуд. Аз сабабе ки аз руи тартиб  ин панҷсола дар мамлакат ва ҷумҳури чорумин панҷсола буд, онро панҷсолаи чорум ва аз руи мақсаду моҳияташ панҷсолаи азнавбарқарор-кунӣ номиданд ва бо ҳамин номи панҷсолаи азнавбар-қароркуни ба таърихи шӯравӣ дохил гардида буд. Нақшаи панҷсолаи чорум дар назар дошт, ки дар ин муддат корҳои зерин гузаронида шавад:

  • реабилитатсияи ҷанговарон ва мо ҷомеа умуман гузаронидан буданд.
  • ба кор андохтани корхонаҳои саноатии дар солҳои ҷанг аз кор бозмонда, тоза кардану ба кор андохтани каналу ҷуйборҳои бо илу лойиқа пуршуда, заминҳои аз кишт бозмондаро барқарор кардан ва ба давраи пешазҷангӣ расондан:
  • дар рафти азнавбакорандозӣ ва барқароркуни инчунин ба тачҳизонидану  азнавсозӣ аҳмият додан;
  • истеҳсоли хоҷагии халқ ва маишати меҳнаткашонро то дараҷаи пешазҷангӣ расонда аз он ҳам баланд бардошта буданд.

Барои иҷрои ин вазифаю амалҳо 1,2 млрд сум ҷудо  ва мӯҳлаташ 5 сол муқаррар  шуда буд.

Ба ҷумлаи корхонаҳои нав сохтаву ба кор андохташудаи солҳои 1946-1950 ин пойгоҳи барқии Варзоби Поён, кони нави ангишт дар Исфара, заводи рехтагарӣ- механикии Конибодом, ба кор андохтани комбинати шпати Такоб заводҳои пахтаи Пролетар, Куйбышев (Хоҷамастон), Уялӣ, заводи маҳсулоти шир-потреб ва фабрикаҳои дӯзандангӣ- трикотажӣ, комби-нати ҷӯбу тахта, раванкашӣ, майкашӣ (спирт) (ҳама дар Душанбе) ба ҳисоб мерафтанд.

Вазифаҳои асосии ҳалталаби хоҷагии қишлоқи ҷумҳурӣ дар солҳои 1946-1950 ин бо техникаи хоҷагии қишлоқ (асосан бо тракторҳою тухмипошкаҳо ва техникаи алладарраву аллакуб) таьмин намудани соҳа, тоза кардани каналу ҷуйборҳо ва ҳавасманд  гардондани деҳқонҳою хоҷагиҳо буданд. Иҷрои ин масьалаҳо ҳам харҷ ва ҳам ташки-лотчигиро тақозо мекард. Ҳукумати ҷумҳурӣ барқарор-кунии хоҷагии қишлоқро аз пахтакорӣ ооз намуд. Чунки ин соҳаи асосӣ ва даромаднок буда, инчунин маҳсулоти он маҳсулоти стратегӣ- умуми давлатӣ ҳам буд.

Панҷсолаи 5-ум панҷсолаи тараққиёти хоҷагии халқ барои солҳои 1951-1955 ном дошта, лоиҳаи онро дар тамоми давраи солҳои 1951-1952 таҳия ва таҳриру ислоҳу иловаҳо ворид сохта будаанд, ки ҳама соҳаҳои ҳаёти сиёсӣ, иқтисодӣ, ва маданиро дарбар мегирифт ва онро дар анҷуманҳои YIII ҲК Тоҷикистон ва XIX ҲКУ(б) муҳокима ва қабул карда будаанд. Директиваҳои панҷсола дар назар дошт, ки дар ҳаёти сиёсии мамлакат ва ҷумҳурӣ дар сиёсати миллӣ таиротҳои куллӣ ба амал бароварда мешаванд. Дар ҳаёти ҳизбӣ ва давлатӣ низ демократи-кунонии ҳаёти ҷамъиятӣ дар назар дошта шуда буд. Дар ҳаёти иқтисодӣ бошад, директиваҳои панҷсо-лаҳо инкишофи ҳама соҳаҳои саноат: маъдани кӯҳӣ, нефт, саноати масолеҳи бинокорӣ, бофандагӣ, пахтато-закунӣ, хӯроквориро дар назар дошт. Лоиҳаи нақшаи панҷсолаи 6-умро анҷумани Х ҲК Тоҷикистон (январи 1956) ва ХХ ҲКИШ (феврали 1956) муҳокима ва пешниҳод карда буданд. Вазифаҳои асосии ин панҷсола барои Тоҷикистон ин инкишофи минбаъдан хоҷагии халқ ва маданияту маишати халқ буда чунин маънидод карда шуда буданд:

-ҳаҷми умумии маҳсулоти саноатиро 1,4 баробар аз ҷум-ла истеҳсоли барқро 4-баробар, саноати тобеи ҷумҳури 1,7 баробар, истеҳсоли семент 1,3 баробар зиёд карда ме-шавад. Баробари ин зиёд кардани истеҳсоли металлҳои ранга, ангишт, нефт, истеҳсоли маҳсулоти саноати сабук ва хӯроквориро дар назар дошта шуда буд. Дар солҳои 1956-1958 дар ҷумҳурӣ 30 корхонаи саноатӣ аз ҷумла ПБО “Дӯстии халқҳо” (1956) ва “Сарбанд” (1958) заводи сементи Душанбе, заводҳои равану маска дар Конибодому Қуронтеппа, фабрикаи пойафзоли Хуҷанд, фабрикаи рангумолкунии комби-нати абрешими Хуҷанд, фабрикаи мебелбарории Душанбе ба кор андохта шуда буданд.

Тоҷикистон дар солҳои 1945-1958: 25 комментариев

  • в
    Permalink

    You could certainly see your enthusiasm within the article you write.
    The sector hopes for even more passionate writers such as you who aren’t afraid
    to mention how they believe. Always follow your heart.

    Ответ
  • в
    Permalink

    We’re a group of volunteers and opening a new scheme in our community.
    Your site provided us with valuable information to work on. You’ve done a formidable job and our whole community will
    be grateful to you.

    Ответ
  • в
    Permalink

    Good way of describing, and fastidious post to obtain information on the topic of my presentation focus, which i am going to convey in college.

    Ответ
  • в
    Permalink

    I read this piece of writing completely regarding the difference of latest and previous technologies, it’s amazing
    article.

    Ответ
  • в
    Permalink

    A motivating discussion is worth comment. I believe that you should write more about this subject
    matter, it may not be a taboo subject but typically people do not speak about these subjects.
    To the next! Best wishes!!

    Ответ
  • в
    Permalink

    Admiring the hard work you put into your site and in depth information you present.
    It’s nice to come across a blog every once in a while that isn’t the same out of date rehashed material.
    Excellent read! I’ve bookmarked your site and I’m including your RSS feeds to my Google
    account.

    Ответ
  • в
    Permalink

    Hi, Neat post. There’s an issue along with your website in web explorer,
    might test this? IE still is the marketplace leader and a
    good component of other people will leave out your fantastic writing due to this problem.

    Ответ
  • в
    Permalink

    Excellent beat ! I wish to apprentice while you amend your website,
    how can i subscribe for a blog web site? The account helped
    me a acceptable deal. I had been tiny bit acquainted of this your broadcast
    provided bright clear concept

    Ответ
  • в
    Permalink

    You have made some decent points there. I looked
    on the web to find out more about the issue and found most individuals will go along with
    your views on this web site.

    Ответ
  • в
    Permalink

    Hey there! I’ve been following your website for a long time now and
    finally got the courage to go ahead and give you a shout
    out from Atascocita Texas! Just wanted to tell you keep up the fantastic work!

    Ответ
  • в
    Permalink

    Hello There. I discovered your weblog using msn.
    This is an extremely smartly written article. I’ll make sure to
    bookmark it and come back to read more of your helpful
    information. Thanks for the post. I’ll definitely comeback.

    Ответ
  • в
    Permalink

    Hi, I check your blogs daily. Your story-telling style is awesome, keep doing what you’re doing!

    Ответ
  • в
    Permalink

    I simply could not leave your website prior to suggesting that I extremely enjoyed the standard info a person provide for your guests?
    Is going to be back continuously to check up on new posts

    Ответ
  • в
    Permalink

    Hi there, i read your blog from time to time and i own a similar one and i was just wondering if you get
    a lot of spam feedback? If so how do you stop it, any plugin or
    anything you can suggest? I get so much lately it’s
    driving me insane so any support is very much appreciated.

    Ответ
  • в
    Permalink

    Great article! This is the kind of info that are supposed to
    be shared around the net. Disgrace on the search engines for no longer positioning this
    publish upper! Come on over and visit my site . Thanks =)

    Ответ
  • в
    Permalink

    Fantastic site you have here but I was wondering if you knew of any message boards that cover the same topics discussed in this
    article? I’d really like to be a part of group where I can get comments from other experienced people that share the same interest.

    If you have any suggestions, please let me know.

    Bless you!

    Ответ
  • в
    Permalink

    I’m impressed, I have to admit. Seldom do I
    encounter a blog that’s both educative and amusing,
    and let me tell you, you have hit the nail on the head.
    The issue is something not enough folks are speaking intelligently about.

    Now i’m very happy that I stumbled across this in my hunt for something relating to this.

    Ответ

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *